بایگانی دسته: علوم

درد بکش، برات خوبه!

دندانپزشکی، دندان، درد، دندان طلا، روسیه، شوروی

چند سال پیش، برای گرفتن گواهی پزشکی، کارم به یک کلینیک دولتی در مسکو افتاد. در یکی از آزمایش ها، باید از نوک انگشت چند قطره خون می گرفتند. من که خودم زمانی در بیمارستان از مردم خون می گرفتم و آمپول می زدم، با لبخند و اعتماد به نفس روی صندلی نشستم و سعی کردم با پرستار چاق و مسن و اخمو خوش و بش کنم. که البته به جز اخم بیشتر پرستار، نتیجه ای نداشت. وقتی لانست (سوزن) را مثل پیچ‌گوشتی به نوک انگشتم فرو کرد، آه از نهادم بلند شد. احساس کردم سوزن وارد استخوانم شده. از جایم بلند شدم و خانم پرستار شاکی شد و گفت «تحمل کنید آقا!».

این ماجرا را برای یک دوست آمریکایی مقیم اینجا که تعریف می کردم، متوجه شدم تجربه دقیقا مشابهی داشته و بعدها دوستان روس کلی به من خندیدند و گفتند باید زمان شوروی به دندانپزشکی می رفتی تا بفهمی درد یعنی چه. تازه فهمیدم که در ۷۰ سال حکومت شوروی، به ندرت از داروی بی‌حسی استفاده می شده. تصور کنید که بیمار در تمام مراحل کشیدن دندان، عصب کشی، جراحی لوزه و حتی در مواردی، سقط جنین، از درد به خود می پیچیده است!

خدمات بهداشتی و درمانی در زمان شوروی رایگان بوده. نه تنها رایگان، که در بعضی موارد حتی اجباری. مثلا معاینه دندانپزشکی برای بچه ها. اما همه، از بچه های مدرسه گرفته تا مردان قوی، از مطب دندانپزشکی و خدمات رایگانش فراری بودند.
دندانپزشکی ها، مثل سلمانی ها، چندین ردیف صندلی داشتند و تمام ابزار و وسایل شکنجه مثل گازانبر و انبردست و دریل را روبروی بیمار می چیدند تا از همان اول توی دلش خالی شود. از داروی بی حسی هم که عملا استفاده نمی کردند و در تمام مراحل بیماران به طرز وحشتناکی داد می زدند.
این در حالی است که در بعضی از کلینیک های خصوصی غیر قانونی، مثل همه جای دنیا از داروهای بی حسی موضعی استفاده می شده است.

بعدها، در سال های پایانی حکومت شوروی، دندانپزشکان از اولین مشاغلی بودند که اجازه طبابت خصوصی پیدا کردند و به همین دلیل واردات تجهیزات و داروهای خارجی باب شد و این طور بود که دندانپزشکان خیلی پولدار شدند.
در همین دوران بود که سنت روکش کردن دندان با طلا که در بعضی از جمهوری های آسیایی شوروی، مثل تاجیکستان مرسوم بود، در کلینیک های خصوصی مسکو هم مد شد و بعضی از مردم برای به رخ کشیدن موقعیت و منزلت اجتماعی، دندانشان را با طلا روکش می کردند. ولی امروزه تصور عمومی نسبت به دندان طلایی منفی است، هرچند که هنوز بین شهروندان بعضی از جمهوری های سابق، مثل تاجیکستان، طرفدار دارد.
جالب این که بعدها در آمریکا، هیپ هاپ ها هم برای متفاوت بودن به سراغ دندان های طلایی و نگین دار (Grillz) رفتند.

گفته می شود به کار نبردن داروی بی حسی، به ایدئولوژی حاکمان روسیه بر می گردد. آن ها اعتقاد داشتند که یک کمونیست واقعی، باید قدرت تحمل درد را داشته باشد. ضمن این که اعتقاد عمومی بر این بود که بچه ها آستانه تحمل درد بالاتری دارند.
اولین بار در شوروی بود (۱۹۶۶) که «الکساندر ویشنِوسکی» (Alexander Vishnevsky) قلب یک بیمار را با بیهوشی موضعی جراحی کرد تا ثابت کند با کمترین مواد بیهوشی هم می شود جراحی های مهم انجام داد.

روسیه ای که قبل از انقلاب شوروی در دندانپزشکی پیشرفت قابل توجهی کرده بود، جوایز بین المللی دریافت کرده بود و «نیکلای دوم» آخرین تزار خاندان رومانوف، دندان پلاتینی داشت، میلیون ها نفر را با درد، شکنجه داد. امروزه اما، روسیه در دندانپزشکی اگر پیشرو نباشد، از دنیا هم عقب نیست و تعدادی ایرانی در روسیه به تحصیل دندانپزشکی و حتی طبابت مشغولند.

بهروز بهادری فر

نسخه فیس بوک: goo.gl/QndD6c

مطالب مرتبط:
داستان کاندوم در روسیه

داستان کاندوم در روسیه

کاندوم، سقط جنین، ختنه، روسیه، شوروی

در روسیه تزاری، درست مانند کشورهای اروپایی، کاندوم را معمولا از روده حیوانات درست می کردند.
بعد از انقلاب کمونیستی شوروی، در دهه ۳۰ میلادی بود که کارخانه ای در نزدیکی مسکو به نام Bakovski، با استفاده از رزین، شروع به تولید صنعتی کاندوم کرد.
این کارخانه تا حدود ۵۰ سال تنها کارخانه تولید کاندوم در کل شوروی بود و طی این مدت حدود ۲۰۰ میلیون قطعه کاندوم تولید کرد.
برای سال های سال عبارت «محصول شماره ۲» (Izdelie nomer dva) که مشخص کننده سایز بود، به جای کلمه کاندوم استفاده می شد. (سایز ۱ و ۳ بعد از مدتی از تولید خارج شد.)
جنس این کاندوم ها از لاتکس نبود و کیفیت خوبی نداشت. ضمن این که مثل اکثر محصولات، کاندوم در دوران شوروی کمیاب بود.
قیمت این کاندوم ها ۲ کوپک بود (هر صد کوپک یک روبل است). در آن زمان ۲ کوپک، قیمت بلیت اتوبوس یا یک لیوان شربت بوده.
بعد از فروپاشی شوروی، این کارخانه از کار افتاد و انواع و اقسام کاندوم وارد روسیه شد.

جالب این است که شوروی، اولین کشوری بود که سقط جنین را قانونی کرد. فقط برای دو دهه در زمان استالین، محدودیت هایی اعمال شد که خیلی هم سختگیرانه نبود.
امروزه روسیه، با وجود در دسترس بودن کلیه امکانات پیشگیری از بارداری، بیشترین تعداد سقط جنین در دنیا را دارد و سالانه ۶ میلیون روس سقط جنین می کنند. یعنی دقیقه ای ۱۲ نفر!
این عدد حتی از تعداد سقط جنین در چین هم بیشتر است. در واقع، تعداد سقط جنین در روسیه دو برابر تعداد زاد و ولد است. و خبر بد این که ۲۰ درصد سقط جنین ها، مربوط به دختران ۱۰ تا ۱۸ ساله است.
و از این جالب تر این که این رقم در زمان شوروی ۴ برابر امروز بوده. بارها و بارها از دوست و آشنا و فامیل شنیده ام که در زمان شوروی چند بار سقط جنین کرده اند.
سقط جنین در روسیه زیر پوشش بیمه است و هزینه آن توسط دولت تامین می شود. تا ۱۲ هفته به اختیار خانم باردار، از ۱۲ هفته تا ۲۲ هفته، اگر بارداری به دلیل تجاوز باشد، و بعد از آن به دلایل پزشکی و سلامتی مادر.

با وجود قانونی بودن سقط جنین و در دسترس بودن هرچند محدود کاندوم، جمعیت شوروی از ۱۶۰ میلیون نفر در دهه ۳۰ میلادی، به ۲۹۰ میلیون نفر در دهه ۸۰ میلادی رسید. بیشترین رشد جمعیت مربوط به دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی، یعنی دوران رفاه نسبی بعد از جنگ جهانی دوم است. اما رشد جمعیت در روسیه امروزی، صفر یا منفی است.

و اما نکته آخر.
زمان شوروی، سعی کردند تا تمام مظاهر دینی را حذف کنند، از جمله، ختنه.
اما در عمل اکثر مسلمانان، مانند بعضی از مسیحیان و یهودیان، به رسم و رسوم خود پایبند ماندند و در خفا به سنت های خود عمل می کردند.
دولت شوروی، به طور چرخشی، اعتقاد و تعهد بعضی از مقامات مسلمان را چک می کرد تا مطمئن شود فرزندان پسر خود را ختنه نکرده اند. ولی همیشه دلیل و بهانه ای پزشکی برای ختنه فرزندان خود «بر خلاف اعتقاد شخصی» پیدا می شد! و بنابراین مسلمانان، حتی مقاماتی که زیر ذره‌بین بودند، به سنت ختنه وفادار ماندند.

بهروز بهادری فر

نسخه فیس بوک: https://goo.gl/63O71L

مِندِلی‌یف، شیمی‌دان عاشق پیشه

دیمیتری مندلیف، دمیتری مندلیف، مندلیوف، مندلی‌یف

همه ما از دوران مدرسه و کلاس شیمی با «جدول مِندِلی‌یف» یا جدول تناوبی عناصر شیمیایی آشنا هستیم.
«دیمیتری مِندِلی‌یف» (Dmitri Mendeleev) شیمی‌دان معروف روس، حدود ۱۸۰ سال پیش، یعنی چند سال بعد از عهدنامه ترکمنچای، در «توبولسک»، شهر مهمی در «سیبری» متولد شد و گفته می شود که فرزند هفدهم خانواده بوده.

در سن ۲۳ سالگی، یعنی سال ها قبل از تدوین جدول شیمیایی معروفش، عاشق دختری می شود و قول و قرار ازدواج می گذارند. اما دختر در آخرین لحظه زیر همه چیز می زند. دیمیتری جوان ضربه روحی سنگینی می خورد و مریض می افتد. خواهرش که تحمل پریشانی و افسردگی برادر را نداشته، دختری را که ۶ سال از او بزرگ تر بوده پیشنهاد می کند و کار به ازدواج می کشد. اما با وجود سال ها زندگی مشترک و داشتن دو فرزند، همواره رابطه سردی با هم داشتند.

در آن زمان مرکز علم و تحصیل، پایتخت، یعنی «سنت پترزبورگ» بوده و دیمیتری هم به آنجا نقل مکان می کند. حدود ۲۰ سال بعد، «مِندِلی‌یف» ۴۳ ساله که دیگر برای خودش شهرت زیادی به عنوان شیمیدان کسب کرده بوده، یک دل نه و صد دل عاشق «آنا»، دختری ۱۹ ساله می شود.
البته باید در نظر داشت که در آن زمان یک دختر ۱۹ ساله از وقت ازدواجش هم گذشته بوده و یک دختر کم سن و سال محسوب نمی شده.
پدر «آنا» به شدت مخالفت می کند و برای این که فکر این پیرمرد متاهل از سر دخترش بیافتد، «آنا» را به ایتالیا می فرستد. اما «مِندِلی‌یف» هم به دنبالش می رود و خلاصه بعد از حدود ۴ سال کش و قوس، به «آنا» پیشنهاد ازدواج می دهد.

این در حالی است که او رسما متاهل است و طبق قانون روسیه دو همسری ممنوع بوده (و هست). علاوه بر این، طبق قوانین کلیسای ارتودوکس روسیه، باید حداقل ۶ سال از طلاق بگذرد تا بتواند مجددا ازدواج کند.
اما «مِندِلی‌یف» به یک کشیش ۱۰ هزار روبل رشوه می دهد تا عقد او و «آنا» را جاری کند. برای این که رقم این رشوه دستتان بیاید، فقط کافی است تصور کنید که ارزش کل زمین و ملک و املاک و دارایی غیر منقول «مِندِلی‌یف» در آن زمان، حدود ۸ هزار روبل بوده.
طلاق «مِندِلی‌یف» از همسر اولش تنها یک ماه بعد اتفاق می افتد و همین ماجرا بهانه ای می شود برای رقیبان علمی «مِندِلی‌یف» تا او را به آکادمی علوم راه ندهند.

«مِندِلی‌یف» از همسر محبوبش صاحب سه فرزند می شود که یکی از آن ها به نام «لوبوف» همسر «الکساندر بلوک» شاعر برجسته روس می شود. «سروده‌هایی در وصف بانوی زیبا» اثر «الکساندر بلوک» در واقع درباره دختر «مِندِلی‌یف» است.

همان طور که می دانید، «مِندِلی‌یف» علاوه بر تدوین جدول تناوبی عناصر و پیش بینی وجود چندین عنصر دیگر، نقش مهمی در تاسیس اولین پالایشگاه نفت در روسیه داشت.
او رساله ای درباره ترکیبات آب و الکل دارد و زمانی هم رییس آرشیو دولتی اندازه گیری و اوزان بوده. همین باعث شده که در روسیه بگویند که رقم ۴۰ درصد برای ودکا، حاصل تحقیقات و ابتکار «مِندِلی‌یف» بوده و بعضی از شرکت های تولید کننده ودکا هم از این موضوع در تبلیغات خود استفاده کنند و بگویند که استاندارد الکل ما را «مِندِلی‌یف» تعیین کرده!
در حالی که این داستان ساختگی است و با وجودی که «مِندِلی‌یف» سیگاری تیر بوده، اما درباره ودکا اظهار نظری نکرده.

بهروز بهادری فر

نسخه فیس بوک: https://goo.gl/y203UD

مطالب مرتبط:
داستان عشق پنهان نیکلای و مروارید
ودکا
سنت پترزبورگ، قلب توریسم روسیه
الکساندر بلوک: صبح مه‌آلود

فضاپیماهای پروگرس روسیه

فضاپیمای پروگرس

پس از بازنشسته شدن شاتل‌ های آمریکا، عمده مسئولیت حمل و نقل تدارکات و سرنشینان به ایستگاه فضایی‌ بین‌المللی، برعهده «روس کوسموس» (سازمان فضایی فدرال روسیه) بوده است.
در این تصاویر فضاپیماهاى «پروگرس» روسیه دیده می‌شوند که در ایستگاه فضایی‌ بین‌المللى به طور موقت پهلو گرفته‌اند.
ماموریت این فضاپیماها، انتقال تجهیزات و سرنشینان به آن ایستگاه می‌باشد که توسط راکت هاى سایوز روسیه حمل می‌شوند.

نویسنده: آقای بابک حاجی زاده
اطلاعات بیشتر:
blogs.nasa.gov/spacestation
www.facebook.com/ISS

فضاپیمای پروگرس

۱۲ خودرو عجیب ساخت شوروی

خودروهای عجیب شوروی
«پابِدا اسپورت» (Pobeda-Sport)
این خودرو یکی از موفق ترین خودروهای اسپورت زمان شوروی بود و سه بار قهرمان مسابقات شد.
طراح آن یک مهندس هواپیما بود که ظاهر عجیب آن را توجیه می کند.

خودروهای عجیب شوروی
«گاز تورپیدو» (Gaz-Torpedo)
در سال ۱۹۵۱ یک مهندس هواپیما به نام A. Smolin خودرویی طراحی کرد که بدنه آن شبیه قطره اشک و از جنس آلومینیوم و دورامین بود. از این دو ماده در ساخت بدنه هواپیما استفاده می شود. شش متر و سی سانت طول، دو متر عرض و ۱۲۰ سانت ارتفاع داشت و با این وجود، وزن آن ۱۱۰۰ کیلو بود.
با وجود مشخصات ظاهری قابل توجه، از نظر سرعت ضعف داشت و تنها یک نمونه از آن ساخته شد که امروزه در موزه نگهداری می شود.

خودروهای عجیب شوروی
«زیس ۱۱۲» (ZIS-112)
این خودرو طرحی تخیلی و آوانگارد داشت. با شش متر طول و دو نیم تن وزن، ۳ مسافر را در خود جای می داد، رادیاتورش به شکل دایره بود و فقط یک چراغ جلو داشت.
در سال ۱۹۵۱ ساخته شد و در مسابقات زیادی شرکت کرد، اما چهار سال بعد سر از گورستان ماشین درآورد.

خودروهای عجیب شوروی
«بِلکا» (Belka)
در اواخر دهه ۴۰ میلادی، با تلاش Yuri Dolmatovsky اولین مینی ون شوروی طراحی شد. با وجود استقبال مجلات خارجی از آن، مقامات طرح را تایید نکردند و تنها یک مدل از آن ساخته شد که در سال ۱۹۵۴ از بین رفت.
هفت سال بعد شرکت آمریکایی «شورولت» ماشین Greenbrier را بر اساس ایده های طراح روس به بازار عرضه می کند.

خودروهای عجیب شوروی
«ماسکویچ – جی۲» (Moskvich – G2)
اولین بار در سال ۱۹۵۶ ساخته شد و سه بار در مسابقات اتوموبیلرانی مسافت طولانی در اتحاد جماهیر شوروی رکورد زد.
فقط دو نمونه از این خودرو ساخته شد که هر دو را برای استفاده از قطعات، تکه تکه کردند.
طراحان: I.A. Gladilin و I.I. Okunev

ادامه‌ی خواندن

روس ها مخترع رادیو هستند؟

radio_popov_russia_s

روس ها می گویند مخترع رادیو، نه «گولیلمو مارکونی» ایتالیایی، که «الکساندر پاپوف» (Alexander Popov) روسی است.
«الکساندر پاپوف» در روز هفتم ماه می ۱۸۹۵، یعنی حدود یک سال قبل از این که «گولیلمو مارکونی» برای ثبت اختراع رادیو اقدام کند، رادیو خود را آزمایش کرده بود.
به همین مناسبت، روز ۷ می در روسیه، روز رادیو نامگذاری شده.
مطمئنا، نه «الکساندر پاپوف» و نه «گولیلمو مارکونی» تصورش را هم نمی کرند که ۱۲۰ سال بعد از اختراع دستگاهی که بدون سیم، پیغام ها را فقط چند ده متر منتقل می کند، دنیا را انقلاب ارتباطات فرا گرفته باشد.